Naam verenigingsgebouw

vliegerVlieger?

Verenigingsgebouw De Vliegert van de seniorenvereniging De Kersenplukkers, is gelegen aan de Heer van Rodestraat in Mierlo. Naar aanleiding van een vraag van de Heemkundekring Helden (Noord-Limburg) naar de betekenis van het woord Vliegert, hebben enkele leden van de Heemkundekring Myerle een onderzoek ingesteld naar de (mogelijke) herkomst van dat woord.

Het veld waarop De Vliegert is gebouwd, werd in het recente verleden reeds De Vliegert genoemd. De naam zou kunnen verwijzen naar de windvogels, die daar destijds werden opgelaten. Deze suggestie wordt nog eens versterkt door de windvogel, die aan de voorgevel van het gebouw prijkt. Nu lijkt het oplaten van windvogels een activiteit te zijn, die nog niet zo lang populair is. Toch is dit niet het geval, aangezien windvogels in Nederland reeds eeuwen bekend zijn. Rond 1300 komen de eerste vliegers in West-Europa voor. Zij werden meegenomen door ontdekkingsreizigers die in China en Japan waren geweest. In Nederland werden vliegers vanaf het midden van de 18e eeuw gebruikt in de weerkunde.

 

Vliegakker

In Mierlo kwam in het verleden ook de veldnaam (toponiem) Vliegakker voor. Bij het lokaliseren van deze toponiem is gebleken, dat deze akker tegenover De Vliegert aan de andere zijde van de Heer van Rodestraat was gelegen. Indien men bedenkt dat "ert" grond of akker betekent, dan is de overgang van Vliegert -> Vlieg – ert -> Vliegakker niet meer moeilijk.

In Oud Archief van Mierlo bevindt zich het Bunderboek (Chijnsboek) van 1792 en hierin wordt de Vliegakker slechts eenmaal genoemd. In (de Chijnskring) Peelland wordt deze toponiem niet in andere bunderboeken aangetroffen. Op internet staat een boek van Chris Buiks over toponiemen in West Brabant: "Laatmiddeleeuws landschap en veldnamen in de Baronie van Breda". Op blz 41 staat vermeldt: "De Vliegende vennen zullen vennen te midden van stuivende grond zijn geweest". Ook in Helden vermoedt men dat het woord vliegert naar stuifzand verwijst.

De vraag is nu, of dit voor Mierlo ook zou kunnen gelden. Daarvoor moeten we kijken naar de geologie van het gebied rondom de Vliegakker. Nu is de Vliegakker nabij het hoogste punt (de Zandheuvel) binnen de bebouwde kom van Mierlo gelegen. Als gevolg van de overheersende westenwinden, de hoogteligging en de geologische ondergrond kon hier, bij onjuiste bodembewerking, gemakkelijk stuifzand ontstaan.

Conclusie

Het is zeer aannemelijk dat Vliegert stuifzand betekent.

 

Henk Simons, Heemkundekring Myerle